Adakah Pencari Kerja Perlu Bayar Agensi? Hak Calon Bawah Akta 246
Adakah pencari kerja perlu bayar agensi? Selalunya tidak: ramai agensi profesional mengenakan fi kepada majikan. Jika ada fi calon, ia dihadkan ketat oleh Akta 246.
Dikemas kini 23/6/2026 · 6 minit bacaan · Sidang Pengarang AgensiPekerjaan.my
Selalunya tidak. Ramai agensi pekerjaan profesional di Malaysia mengenakan fi kepada majikan yang mengambil pekerja, bukan kepada pencari kerja. Dalam model ini, anda tidak perlu membayar apa-apa untuk mendapat kerja. Jika sesebuah agensi memang mengenakan fi calon, jumlah itu dihadkan ketat oleh undang-undang: maksimum 25% gaji asas bulan pertama bagi penempatan tempatan, atau maksimum satu bulan gaji asas bagi pekerja asing dan pekerja domestik. Mana-mana caj melebihi had ini ialah satu kesalahan di bawah Akta Agensi Pekerjaan Swasta 1981 (Akta 246).
Jawapan Ringkas: Bayar atau Tidak
Soalan ini ada dua kemungkinan jawapan, bergantung kepada model fi agensi.
Jika agensi dibayar majikan: anda tidak bayar apa-apa. Majikan menanggung kos perkhidmatan agensi kerana mendapat calon yang sesuai. Inilah model yang lazim bagi pengambilan profesional dan jawatan bergaji.
Jika agensi mengenakan fi calon: anda mungkin perlu bayar, tetapi jumlahnya dihadkan undang-undang. Agensi tidak boleh meminta lebih daripada had yang ditetapkan Jadual Pertama Akta 246.
Petua mudah: tanya terus pada awal urusan siapa yang membayar fi. Agensi yang sah akan menjelaskan model mereka dengan jujur. Jika mereka berkata majikan yang bayar, anda tidak sepatutnya diminta sebarang fi sebagai calon di kemudian hari. Untuk langkah mencari kerja melalui agensi, rujuk cara cari kerja tempatan melalui agensi.
Had Sah Fi Calon di Bawah Akta 246
Apabila fi calon dikenakan, ia tertakluk kepada had berkanun. Jadual Pertama Akta 246 menetapkan maksimum yang boleh dikenakan ke atas pencari kerja, mengikut jenis penempatan.
| Jenis Penempatan | Siapa Lazim Bayar | Had Maksimum Fi Calon |
|---|---|---|
| Penempatan tempatan (pekerja Malaysia) | Pencari kerja (jika dikenakan) | 25% gaji asas bulan pertama |
| Pekerja asing / pekerja domestik | Pencari kerja (jika dikenakan) | 1 bulan gaji asas |
| Pengambilan profesional (lazim) | Majikan | Tiada fi ke atas calon |
Had ini dikira atas gaji asas, bukan gaji kasar yang termasuk elaun. Contoh: jika gaji asas bulan pertama anda RM2,400 bagi penempatan tempatan, fi calon maksimum ialah RM600. Agensi tidak boleh mengenakan lebih daripada itu walau atas apa nama sekalipun. Jika anda mahu memahami struktur kos penuh termasuk fi majikan dan pakej pembantu rumah, rujuk panduan fi agensi pekerjaan Malaysia.
Hak Anda Sebagai Calon
Sebagai pencari kerja, anda dilindungi undang-undang. Berikut hak asas yang patut anda ketahui dan pertahankan.
- Hak untuk tidak dicaj melebihi had: agensi tidak boleh meminta fi calon melebihi had Jadual Pertama Akta 246.
- Hak mendapat resit rasmi: setiap bayaran sah patut disertai resit. Bayaran tunai tanpa resit ialah tanda amaran.
- Hak menyemak lesen agensi: anda boleh sahkan kesahihan agensi sebelum membayar apa-apa.
- Hak membuat aduan: jika dicaj lebih atau ditipu, anda boleh mengadu kepada JTKSM tanpa kos.
- Hak menyimpan dokumen sendiri: agensi tidak sepatutnya menahan pasport atau sijil asal anda sebagai cagaran bayaran.
Hak ini bukan sekadar dasar dalaman agensi. Ia disokong oleh Akta 246 dan boleh dikuatkuasakan melalui JTKSM. Untuk gambaran penuh peruntukan undang-undang, baca panduan Akta Agensi Pekerjaan Swasta 1981.
Bila Permintaan Bayaran Jadi Tanda Bahaya
Tidak semua permintaan bayaran sah. Sebahagiannya ialah taktik penipuan yang menyasarkan pencari kerja yang terdesak. Kenali tanda berikut.
- Agensi meminta fi besar pendahuluan sebelum anda dapat sebarang tawaran kerja.
- Bayaran diminta secara tunai tanpa resit rasmi.
- Wujud “fi pendaftaran” atau “fi proses” tersembunyi yang menolak jumlah melebihi had Akta 246.
- Agensi mendesak anda bayar segera dengan tekanan masa.
- Tiada nombor lesen JTKSM, atau nombor yang gagal disahkan.
Jika anda nampak tanda ini, berhenti dahulu. Sahkan lesen agensi melalui cara semak lesen JTKSM sebelum menyerahkan wang atau dokumen. Senarai penuh isyarat penipuan ada dalam panduan tanda agensi pekerjaan tipu.
Cara Buat Aduan Jika Dicaj Lebih
Jika agensi mengenakan fi melebihi had, atau menipu anda, anda berhak membuat aduan. Caj melebihi had Jadual Pertama Akta 246 ialah satu kesalahan undang-undang.
Langkah membuat aduan:
- Kumpul bukti: resit, salinan perjanjian, dan rekod mesej atau perbualan.
- Catat butiran agensi: nama penuh, alamat, dan nombor lesen jika ada.
- Layari jtksm.mohr.gov.my untuk borang aduan, atau hubungi talian 03-8886 5192.
- Serahkan aduan beserta bukti kepada Jabatan Tenaga Kerja Semenanjung Malaysia (JTKSM).
JTKSM berkuasa menyiasat agensi yang melanggar Akta 246 dan mengambil tindakan penguatkuasaan. Aduan anda juga membantu melindungi pencari kerja lain daripada agensi yang sama.
Sebagai pencari kerja, asas pertahanan terbaik anda ialah maklumat. Fahami bahawa anda selalunya tidak perlu bayar untuk mendapat kerja, kenali had sah jika fi dikenakan, dan sahkan lesen agensi terlebih dahulu. Untuk meneroka agensi yang melayani pekerja tempatan, lawati hab pekerja tempatan, dan rujuk koleksi penuh panduan AgensiPekerjaan.my sebelum membuat sebarang keputusan.
Soalan lazim
Adakah pencari kerja perlu bayar agensi pekerjaan?
Selalunya tidak. Ramai agensi profesional mengenakan fi kepada majikan, jadi pencari kerja tidak bayar apa-apa. Jika ada fi calon, ia dihadkan ketat oleh Jadual Pertama Akta 246 dan tidak boleh melebihi had yang ditetapkan.
Berapa had maksimum fi calon yang sah?
Bagi penempatan tempatan, fi calon dihadkan kepada maksimum 25% gaji asas bulan pertama. Bagi pekerja asing atau pekerja domestik, hadnya maksimum satu bulan gaji asas. Had ini ditetapkan oleh Jadual Pertama Akta 246.
Bolehkah agensi minta bayaran sebelum saya dapat kerja?
Berhati-hati. Agensi profesional yang dibayar majikan tidak meminta bayaran pendahuluan. Permintaan fi besar pendahuluan, terutama tunai tanpa resit, ialah tanda amaran. Fi calon yang sah hanya boleh dikenakan dalam had Akta 246.
Apa yang dikira fi calon di bawah undang-undang?
Fi calon ialah bayaran yang dikenakan ke atas pencari kerja kerana mendapat penempatan. Ia dihadkan oleh Jadual Pertama Akta 246. Caj melebihi had, atau fi tersembunyi seperti fi pendaftaran untuk melepasi had, ialah satu kesalahan.
Apa hak saya jika agensi caj melebihi had?
Anda berhak membuat aduan. Caj melebihi had Jadual Pertama Akta 246 ialah satu kesalahan. Simpan resit dan perjanjian, kemudian adu kepada JTKSM di jtksm.mohr.gov.my atau hubungi 03-8886 5192.
Adakah agensi tanpa lesen boleh kenakan fi?
Tidak. Beroperasi tanpa lesen agensi pekerjaan swasta ialah kesalahan di bawah Seksyen 7 Akta 246, dengan denda sehingga RM200,000 atau penjara sehingga 3 tahun. Sahkan lesen sebelum membayar apa-apa fi.
Bagaimana saya tahu agensi mengenakan fi kepada majikan, bukan saya?
Tanya terus pada awal urusan: siapa yang bayar fi? Agensi profesional akan menjelaskan model mereka. Jika mereka berkata majikan yang bayar, anda tidak sepatutnya diminta sebarang fi sebagai calon.