Apa Itu Agensi Pekerjaan Swasta & Apa Mereka Buat

Agensi pekerjaan swasta (APS) ialah firma persendirian berlesen yang menjalankan perniagaan menempatkan pencari kerja kepada majikan. Di Malaysia, ia dikawal di bawah Akta Agensi Pekerjaan Swasta 1981 (Akta 246) dan diselia oleh Jabatan Tenaga Kerja Semenanjung Malaysia (JTKSM). Setiap agensi wajib memegang lesen sah mengikut kategori skop, dan fungsinya merangkumi pengambilan tempatan, penempatan luar negara, serta pengurusan pekerja asing dan pembantu rumah.

Maksud agensi pekerjaan swasta

Istilah “agensi pekerjaan swasta” membawa maksud tertentu di sisi undang-undang. Ia bukan sebarang syarikat yang menyiarkan iklan kerja, tetapi entiti berlesen yang dibenarkan menjalankan urusan penempatan secara komersial. Akta 246 mentakrifkan agensi pekerjaan sebagai mana-mana orang yang menjalankan perniagaan mencarikan pekerjaan untuk pencari kerja atau membekalkan pekerja kepada majikan.

Perkataan “swasta” membezakannya daripada saluran kerajaan. JTKSM sendiri mengendalikan perkhidmatan pekerjaan awam seperti portal MYFutureJobs, tetapi agensi pekerjaan swasta ialah firma persendirian yang beroperasi untuk keuntungan, di bawah pengawasan JTKSM. Kedua-dua saluran wujud serentak: yang awam percuma dan umum, yang swasta berbayar dan khusus.

Satu ciri menentukan APS ialah lesen. Tanpa lesen JTKSM yang sah, sesebuah firma tidak boleh menjalankan urusan agensi pekerjaan secara sah. Inilah garis pemisah antara agensi tulen dan operator haram. Anda boleh semak lesen JTKSM sesebuah agensi sebelum berurusan.

Apa yang agensi pekerjaan buat

Fungsi teras agensi pekerjaan ialah memadankan calon dengan jawatan. Tetapi proses sebenar melibatkan beberapa peringkat kerja yang tidak nampak oleh orang luar.

Bagi majikan, agensi menjalankan kerja berikut:

• Sumber calon: mencari dan menarik calon yang sesuai melalui pangkalan data, rangkaian, dan iklan.
• Tapis dan saring: menyemak resume, menjalankan temu duga awal, dan menyaring calon yang tidak layak.
• Susun temu duga: menyusun jadual temu duga antara majikan dan calon terpilih.
• Runding tawaran: membantu merunding gaji, faedah, dan terma jawatan.
• Urus dokumen: menguruskan surat tawaran, kontrak, dan proses onboarding.

Bagi pengambilan pekerja asing dan pembantu rumah asing, skop kerja lebih luas lagi. Agensi menguruskan permohonan kuota, permit kerja, levi, pemeriksaan kesihatan FOMEMA, insurans, dan proses Jabatan Imigresen. Inilah sebab utama majikan menggunakan agensi: tugas dokumentasi pekerja asing rumit dan terikat pada peraturan ketat.

Bagi pencari kerja, agensi yang baik menawarkan akses kepada jawatan yang tidak diiklankan secara terbuka, nasihat kerjaya, dan rundingan tawaran. Banyak agensi profesional mengenakan fi kepada majikan sahaja, jadi pencari kerja tidak membayar apa-apa untuk perkhidmatan ini.

Jenis perkhidmatan dan kategori lesen

Skop sebenar sesebuah agensi bergantung pada kategori lesen JTKSM yang dipegangnya. Kategori, bukan saiz atau reputasi, yang menentukan apa agensi boleh buat secara sah.

• Kategori A: penempatan pekerja warganegara Malaysia di dalam Malaysia sahaja. Lazimnya firma recruitment, headhunting, dan staffing tempatan.
• Kategori B: pekerja Malaysia di dalam dan luar negara, serta pembantu rumah asing.
• Kategori C: skop terluas, semua pekerja asing termasuk pembantu rumah dan pekerja tempatan. Modal berbayar minimum RM250,000.

Sebab kategori penting: agensi Kategori A yang menawarkan kerja luar negara atau pembantu rumah asing beroperasi di luar skop lesennya. Untuk perbandingan penuh, rujuk panduan beza kategori lesen JTKSM. Lihat juga senarai agensi mengikut kategori untuk memilih ikut keperluan anda.

Beza agensi pekerjaan, job portal dan headhunter

Tiga istilah ini sering dicampur aduk, tetapi maksudnya berbeza.

Job portal seperti JobStreet atau Maukerja ialah platform senarai layan diri. Anda mendaftar sendiri, memuat naik resume, dan memohon jawatan secara terus. Portal tidak mengurus penempatan bagi pihak anda dan tidak menguruskan permit pekerja asing. Penjelasan penuh ada dalam agensi pekerjaan vs job portal.

Headhunter atau executive search ialah satu jenis perkhidmatan dalam payung agensi pekerjaan, biasanya tertumpu pada jawatan eksekutif dan pengurusan kanan. Headhunter mencari calon secara aktif, sering daripada syarikat lain, bukan menunggu permohonan masuk. Di Malaysia, firma headhunting tetap perlu lesen agensi pekerjaan jika ia menempatkan calon dengan bayaran. Perbezaan penuh antara ketiga-tiga jenis dihuraikan dalam recruitment agency vs headhunter vs executive search.

Agensi pekerjaan ialah istilah payung berlesen yang merangkumi recruitment am, staffing, executive search, penempatan luar negara, dan pengurusan pekerja asing. Beza utamanya daripada portal: agensi menguruskan proses bagi pihak anda dan terikat pada Akta 246. Setiap fungsi ini dihuraikan dalam jenis agensi pekerjaan di Malaysia.

Rangka kawal selia di Malaysia

Industri agensi pekerjaan diselia secara berpusat oleh JTKSM di bawah Kementerian Sumber Manusia. Rangka ini melindungi pencari kerja daripada eksploitasi dan memastikan majikan berurusan dengan firma yang bertanggungjawab.

Asas undang-undangnya ialah Akta Agensi Pekerjaan Swasta 1981 (Akta 246). Akta ini mewajibkan lesen, menetapkan kategori skop, menghadkan fi calon melalui Jadual Pertama, dan menetapkan penalti bagi pelanggaran. Beroperasi tanpa lesen ialah kesalahan di bawah Seksyen 7, dengan denda sehingga RM200,000 atau penjara sehingga 3 tahun.

Fi yang boleh dikenakan juga dikawal. Fi calon untuk penempatan tempatan dihadkan 25% gaji asas bulan pertama, manakala fi calon untuk pekerja asing atau pembantu rumah dihadkan satu bulan gaji. Butiran lengkap ada dalam panduan fi agensi pekerjaan.

JTKSM boleh dihubungi di jtksm.mohr.gov.my atau talian 03-8886 5192 untuk pengesahan lesen dan aduan. Sebelum memilih agensi, baca cara pilih agensi pekerjaan berlesen untuk senarai semak penuh.