Cara Majikan Ambil Pekerja Asing Melalui Agensi (Pembinaan, Kilang, Ladang)

Majikan yang mahu ambil pekerja asing bukan domestik mesti melalui dua jalur yang berasingan tetapi berkait. Jalur pertama ialah kelulusan kuota daripada Kementerian Dalam Negeri (KDN) dan Jabatan Imigresen, dimohon melalui sistem ePPAx atau FWCMS. Jalur kedua ialah pengambilan dan penempatan calon, yang mesti melalui agensi berlesen Kategori C. Selepas calon tiba, majikan perlu uruskan levi, FOMEMA, dan Pas Lawatan Kerja Sementara (PLKS) sebelum pekerja boleh mula bekerja secara sah. Panduan ini menyusun proses penuh mengikut urutan.

Sahkan Skop Lesen Agensi Dahulu

Sebelum apa-apa, faham siapa yang sah menguruskan pengambilan. Pengambilan pekerja asing oleh pihak ketiga mesti melalui agensi pekerjaan swasta berlesen. Lesen JTKSM dibahagikan mengikut skop:

• Kategori A: pekerja Malaysia dalam negara sahaja, tidak termasuk pekerja asing.
• Kategori C: skop terluas, merangkumi penempatan pekerja asing kepada majikan.

Sektor pembinaan, kilang, dan ladang memerlukan agensi yang memegang skop pekerja asing. Jangan andai semua agensi boleh menguruskan pekerja asing. Untuk membezakan skop dengan tepat, rujuk panduan beza kategori lesen JTKSM. Sebelum membayar deposit, semak lesen JTKSM supaya anda tidak berurusan dengan ejen tanpa kuasa sah.

Lesen agensi pekerjaan swasta dikawal Akta Agensi Pekerjaan Swasta 1981 (Akta 246). Beroperasi sebagai agensi tanpa lesen ialah satu kesalahan di bawah Seksyen 7, dengan denda sehingga RM200,000 atau penjara sehingga 3 tahun. Bagi majikan, berurusan dengan ejen tanpa lesen bukan sekadar risiko ditipu, tetapi juga boleh menyebabkan dokumen pekerja tidak diiktiraf di peringkat permit. JTKSM (jtksm.mohr.gov.my, 03-8886 5192) menguruskan pelesenan agensi, manakala KDN dan Jabatan Imigresen menguruskan kelulusan kuota dan permit. Kedua-dua pihak ini berasingan, jadi lesen agensi yang sah tidak menggantikan keperluan kelulusan kuota daripada KDN.

Langkah 1: Mohon Kuota Melalui ePPAx atau FWCMS

Kelulusan awal di bawah Seksyen 60K Akta Kerja 1955 wajib sebelum majikan boleh menggaji mana-mana bukan warganegara. Permohonan dibuat melalui sistem berikut:

• ePPAx (Sistem Pengurusan Pekerja Asing Bersepadu): saluran utama bagi kebanyakan kategori PLKS, termasuk pekerja pembinaan, perkilangan, dan perladangan.
• FWCMS (Foreign Workers Centralized Management System): saluran pusat yang menguruskan pekerja asing dari kelulusan kuota, saringan calon di negara sumber, sehingga ketibaan di Malaysia dan penghantaran pulang.

Majikan memohon kuota mengikut bilangan pekerja yang diperlukan dan sektor yang dibenarkan. Permohonan tertakluk kepada siasatan buruh dan semakan kelayakan oleh JTKSM. Bilangan pekerja yang diluluskan bergantung kepada keperluan operasi, ruang perniagaan, dan dasar semasa KDN bagi sektor berkenaan.

Pada peringkat permohonan, majikan perlu menyediakan dokumen perniagaan seperti pendaftaran syarikat, penyata kewangan, dan bukti keperluan tenaga kerja. Sektor dan negara sumber yang dipilih mesti sepadan dengan senarai yang dibenarkan. Permohonan kuota yang tidak menepati syarat sektor atau negara sumber boleh ditolak di peringkat awal, jadi pastikan kelayakan disahkan sebelum menghantar.

Langkah 2: Kelulusan OSC dan Dokumen Sokongan

Bagi mekanisme pengambilan tertentu, majikan melalui saringan awal di Pusat Setempat (One Stop Centre, OSC) di KDN. JTKSM mengeluarkan dokumen sokongan kepada majikan yang layak berdasarkan hasil siasatan buruh dan semakan kelayakan. Dokumen sokongan ini termasuk antara dokumen wajib yang perlu dibawa oleh majikan ketika berurusan dengan OSC KDN.

Selepas diluluskan melalui sistem berkenaan, dokumen kelulusan boleh dijana terus melalui skrin semak status permohonan. Jadual temu duga bagi setiap sektor dipaparkan di laman web KDN. Mulai akhir 2024, pelaporan penggajian dan penamatan beralih ke ePPAx menggantikan borang PA 1/13 dan PA 2/13 yang lama.

Langkah 3: Saringan Calon dan Bayaran Levi

Selepas kuota diluluskan, agensi menguruskan saringan dan pemilihan calon di negara sumber melalui FWCMS. Untuk aliran sistem FWCMS, kuota, dan levi selengkapnya, rujuk FWCMS, PLKS dan levi pekerja asing. Sektor yang dibenarkan dan negara sumber yang diluluskan berbeza mengikut dasar semasa. Untuk senarai penuh sektor dan negara sumber, rujuk panduan sektor dan kuota pekerja asing.

Pada peringkat ini, majikan perlu membuat bayaran levi. Levi ialah caj tahunan yang dibayar majikan kepada kerajaan bagi setiap pekerja asing, di samping gaji. Levi ditetapkan mengikut sektor dan wilayah, bukan mengikut gaji. Kadar lazim mengikut maklumat semasa:

Sektor	Levi tahunan (Semenanjung)	Levi tahunan (Sabah / Sarawak)
Perkilangan, pembinaan, perkhidmatan	sekitar RM1,850	sekitar RM1,010 (perkhidmatan lebih tinggi)
Perladangan, pertanian	sekitar RM640	sekitar RM410 hingga RM590

Kadar levi boleh berubah dan tertakluk kepada dasar semasa. Sahkan kadar terkini di Jabatan Imigresen (imi.gov.my) sebelum membuat unjuran kos.

Langkah 4: FOMEMA, Insurans, dan PLKS

Sebelum pekerja boleh bekerja secara sah, tiga syarat terakhir perlu dipenuhi:

• FOMEMA: pemeriksaan kesihatan wajib. Pekerja mesti lulus pemeriksaan dalam tempoh 30 hari ketibaan di pusat perubatan berdaftar FOMEMA. Pemeriksaan diulang setiap tahun sepanjang tempoh pekerjaan.
• Insurans wajib: majikan mesti menyediakan perlindungan insurans kesihatan dan hospitalisasi pekerja asing (skim SPIKPA / SKHPPA) sebelum permit diluluskan.
• PLKS (Pas Lawatan Kerja Sementara): dikeluarkan selepas pekerja lulus FOMEMA. Pas ini sah selama satu tahun dan diperbaharui setiap tahun.

Kegagalan menyediakan insurans atau lulus FOMEMA boleh menyebabkan permohonan permit ditolak. Majikan menanggung kos FOMEMA dan insurans, bukan pekerja.

Selepas PLKS dikeluarkan, majikan bertanggungjawab memperbaharui pas, levi, FOMEMA, dan insurans setiap tahun sepanjang tempoh penggajian. Kewajipan penuh majikan, termasuk penginapan Akta 446 dan pendaftaran PERKESO, dihuraikan dalam tanggungjawab majikan pekerja asing. Pelaporan penggajian dan penamatan kini dibuat melalui ePPAx. Pekerja yang permitnya tamat atau dibatalkan mesti dilaporkan dan dihantar pulang mengikut prosedur Imigresen. Mengabaikan pembaharuan tahunan boleh menyebabkan pekerja kehilangan status sah dan majikan terdedah kepada tindakan penguatkuasaan.

Berapa Anda Patut Bayar Agensi

Fi majikan untuk pengurusan pengambilan pekerja asing tidak dihadkan oleh Akta 246, kerana ia urusan komersial antara majikan dan agensi. Namun fi calon (yang dikenakan ke atas pekerja) dihadkan kepada maksimum satu bulan gaji asas di bawah Jadual Pertama Akta 246. Untuk memahami struktur kos penuh termasuk levi, permit, dan fi agensi, rujuk panduan kos sebenar ambil pekerja asing dan panduan fi agensi pekerjaan.

Minta pecahan kos bertulis daripada agensi sebelum membayar. Agensi yang sah memberi resit dan butiran setiap komponen. Mulakan urusan anda dari hab pekerja asing untuk panduan berkaitan dan senarai agensi berlesen.